Elementy projektowania >> Kolor > Koło kolorów

Teoria koloru

Nie będę się wgłębiać w naukowe rozważania na temat koloru ale podstawowa znajomość teorii jest niezbędna do zrozumienia relacji kolorystycznych oraz efektywnej pracy w programach graficznych.

 

Kolory addytywne i substraktywne
Przestrzenie kolorów RGB i CMYK

Czerwony, zielony i niebieski to podstawowe kolory nazywane także addytywnymi, gdyż każdy inny kolor jest tworzony przez zmieszanie tych trzech w różnych proporcjach.  Mieszanka maksymalnej wartości czerwonego, zielonego i niebieskiego to światło białe.Model przestrzeni kolorystycznej zbudowany na tych trzech barwach to model RGB (Red-Green-Blue), szeroko wykorzystywany w technice cyfrowej. Urządzeniami tworzącymi kolor przy pomocy podstawowych kolorów addytywnych są m.in.  telewizory i monitory komputerowe.

Kolory addytywne i substraktywne

Podstawowe kolory addytywne (A) i substraktywne (B)

Obraz na papierze (np. wydrukowany) nie emituje światła samodzielnie, tylko odbija część widma światła białego, a pozostałą część absorbuje – miesza barwy substraktywnie. Farba biała odbija całe spektrum światła a czarna całe pochłania. W tym systemie trzy podstawowe kolory to czerwony, żółty i niebieski. W druku niebieski staje się cyjanem (C), czerwony – magentą (M) a żółty pozostaje żółtym (Y – yellow). Teoretycznie kiedy zmieszamy te trzy kolory otrzymamy czarny (K), który jest czwartym kolorem w przestrzeni CMYK. Model ten jest powszechnie wykorzystywany w poligrafii i druku wielobarwnym, m.in. w komputerowych drukarkach.

Koło kolorów

Koło kolorów występuje w różnych wersjach ale jego budowa jest zawsze oparta na tym samym schemacie: na kole rozpięte jest widmo światła białego z nienaturalnym połączeniem dwóch krańcowych barw: czerwieni i fioletu.  Przyjmuje się, że początek i koniec koła koloru (0 i 360 stopni) umiejscowiony jest na kolorze czerwonym.

Koła kolorów

Koła kolorów

Kolory drugorzędowe i trzeciorzędowe

Poza kolorami podstawowymi,  można wyróżnić również określone grupy kolorów pochodnych.  I tak kolory otrzymywane przez zmieszanie ze sobą dwóch barw podstawowych (w danym modelu) nazywane są  drugorzędowymi.

Analogicznie kolor uzyskany ze zmieszania koloru podstawowego z najbliższym drugorzędowym należy do grupy barw trzeciorzędowych.

Warto zauważyć, że kolory podstawowe w modelu CMYK, czyli cyjan, magenta i żółty są kolorami drugorzędowymi w modelu RGB.

Kolory ciepłe i zimne

Przyjmuje się, że górna strona koła kolorów jest ciepła: czerwony, pomarańczowy, żółty, dolna chłodna: zielony niebieski, fiolet. W rzeczywistości temperatura barw jest względna gdyż większość kolorów może występować w tonacji ciepłej lub chłodnej, w zależności od barw składowych i sąsiadujących.

Kolory analogowe i komplementarne

Kolory analogowe to kolory umiejscowione na kole kolorów obok siebie.  Zwykle kolory analogowe są ograniczone do trzech (maksymalnie do 5) barw na 12-częściowym kole kolorów.

Kolory komplementarne, nazywane także dopełniającymi to pary kolorów leżące na kole kolorów dokładnie naprzeciwko siebie.

Kolory drugorzędnei trzeciorzędne (A) oraz analogowe i komplementarne (B)

Kolory drugorzędne i trzeciorzędne (A) oraz analogowe i komplementarne (B)

A o tym jak wykorzystuje się powyższą teorię w praktyce będzie mowa w kolejnych wpisach…

Możesz skomentować wpis, lub utworzyć trackback z własnej strony.

Skomentuj